Nazwa projektu: Kompleksowa ochrona żubra przez Lasy Państwowe

Czas trwania: 2017-2023

Źródło finansowania: Fundusz leśny LP

Kwota dofinansowania: 40 mln zł

Koordynator: Wydział Ochrony Przyrody DG LP

Partnerzy: Nadleśnictwa Augustów, Baligród, Białowieża, Bielsk, Borki, Browsk, Cisna, Czerwony Dwór, Gołdap, Hajnówka, Kobiór, Komańcza, Krynki, Lesko, Lutowiska, Niepołomice, Płaska, Stuposiany, Supraśl, Waliły i Żednia; regionalne dyrekcje Lasów Państwowych w Białymstoku, Katowicach, Krakowie, Krośnie i Olsztynie; Leśny Bank Genów w Kostrzycy; Ośrodek Kultury Leśnej w Gołuchowie; Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego; Stowarzyszenie Miłośników Żubrów oraz Białowieski Park Narodowy.

W 2017 r. zainicjowano projekt „Kompleksowa ochrona żubra przez Lasy Państwowe” finansowany w całości ze środków Funduszu Leśnego LP w kwocie ponad 40 mln zł. Działania podejmowane w ramach projektu rozplanowano na lata 2017-2020. Partnerami realizującymi wspólnie projekt są: nadleśnictwa Augustów, Baligród, Białowieża, Bielsk, Borki, Browsk, Cisna, Czerwony Dwór, Gołdap, Hajnówka, Kobiór, Komańcza, Krynki, Lesko, Lutowiska, Niepołomice, Płaska, Stuposiany, Supraśl, Waliły i Żednia; regionalne dyrekcje Lasów Państwowych w Białymstoku, Katowicach, Krakowie, Krośnie i Olsztynie; Leśny Bank Genów w Kostrzycy; Ośrodek Kultury Leśnej w Gołuchowie; Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego; Stowarzyszenie Miłośników Żubrów oraz Białowieski Park Narodowy. Komórką organizacyjną koordynującą i nadzorującą realizację projektu jest Wydział Ochrony Przyrody Dyrekcji Generalnej Lasów Państwowych.

Głównym celem projektu jest zapewnienie trwałości populacji żubra oraz jej rozwój.

Liczebność światowej populacji żubra w 2017 r. wynosiła około 6000 osobników, w Polsce żyło ich blisko 1700. W ostatnich latach nastąpił wyraźny rozwój populacji żubra w Polsce i na świecie. Ten sukces jest wynikiem realizacji wielu projektów ochrony gatunku w poszczególnych krajach, a także ścisłej współpracy międzynarodowej. Zdecydowany wzrost liczby stad i liczebności populacji świadczy o skuteczności prowadzonych działań i konieczności ich kontynuacji. Ze względu na fakt, iż w Polsce mamy największą populację żubra, czujemy się odpowiedzialni za losy gatunku. W związku z tym od wielu lat prowadzone są wspólne działania jednostek Lasów Państwowych, parków narodowych, instytucji naukowych i organizacji pozarządowych.

W ramach projektu opieką objęte są stada wolnościowe – białowieskie, knyszyńskie, boreckie i bieszczadzkie – oraz hodowle zamknięte w Pszczynie, Niepołomicach, Gołuchowie i Mucznem, a także Ośrodek Hodowli Żubrów w Białowieży.

Realizowane zadania w ramach projektu:

• utrzymanie populacji żubra poprzez poprawę warunków bytowania i wzbogacenie bazy pokarmowej oraz prowadzenie bieżącego monitoringu (rekultywacja łąk, przygotowywanie siana, zakup pasz, odtworzenie rowów melioracyjnych, budowa wodopojów, paśników i brogów, utrzymanie stad w zagrodach hodowlanych),
• rozprzestrzenienie żubrów i tworzenie metapopulacji. Bardzo ważne jest zmniejszenie zagęszczenia istniejących populacji i zwiększenie zasięgu gatunku,
• utworzenie profesjonalnego Banku Genów Żubra docelowo zlokalizowanego w Leśnym Banku Genów w Kostrzycy. W Banku będą przechowywane w niskich temperaturach tkanki, DNA oraz komórki rozrodcze żubra. Bank będzie zabezpieczeniem przyszłości gatunku, a zbiory służyć będą ochronie żubra i badaniom naukowym,
• propagowanie idei czynnej ochrony żubra. Zaplanowano szereg spotkań i warsztatów mających na celu prezentację gatunku oraz poprawę jego wizerunku wśród lokalnych społeczności. Ważnym elementem jest doskonalenie edukacji najmłodszych.