Aktualności Aktualności

Jabłka na dębie

09.09.2025 | M.Romatowska

Kuliste, przypominające malutkie jabłuszka struktury widoczne na liściach dębu to galasy.

Są to kapsuły, w których rozwijają się larwy owada z rzędu błonkoskrzydłych – galasówki dębianki (Cynips quercusfolii).

Samice galasówki dębianki składają jaja na spodniej stronie liści dębu. Podrażniona blaszka liściowa pod wpływem hormonów rozrasta się w nietypowy sposób. Wewnątrz galasa rozwija się larwa. Jest tam bezpieczna i ma pod dostatkiem substancji odżywczych potrzebnych do rozwoju i przepoczwarzenia. Jesienią galasy spadają na ziemię, gdzie dorosłe już owady zimują.

Galasy w przyrodzie są naturalnym tworem i stanowią jeden z jej ciekawych elementów. Jest ich zbyt mało, aby zaburzyć działanie aparatu asymilacyjnego czyli liści. Nie są więc zagrożeniem dla dębów.

Jeszcze do XIX wieku używano ich powszechnie do produkcji atramentu. Jest bardzo trwały. Do dzisiaj w muzeach można oglądać ponad 200 letnie całkowicie czytelne listy i księgi, do zapisu których, używano atramentu z galasów.